Trà Vinh và Chôl Chnam Thmây

Trà Vinh và Chôl Chnam Thmây

Trong niềm phấn khởi bội thu vụ mùa Đông Xuân.
Với số lượng người dân tộc Khmer khá cao, Trà Vinh như đang vỡ oà trong niềm vui rộn ràng, tất bật vào những ngày cuối cùng cho một bắt đầu đầy khởi sắc.

Trong những ngày nầy, khu vực chợ Trà Vinh như náo nhiệt hẵn lên với sự tham gia mua sắm của đông đảo người dân tộc. Đấy chính là những chuẩn bị cuối cùng để đón chào Lễ Tết Chôl Chnam Thmây.
Chôl Chnam Thmây năm nay được tổ chức vào ba ngày 14, 15 và 16 tháng Tư (2009), còn được gọi là ” Tết năm mới ” hay ” Lễ chịu tuổi ” . Đó là một lễ hội truyền thống của người Khmer ở vùng đồng bằng Nam bộ.

Sùng đạo và tôn kính đức Phật. Chùa là nơi tôn nghiêm và cũng chính là ngôi nhà chung của cả cộng đồng. Vì vậy tất cả các Lễ hội của người Khmer đều tập trung tại chùa. Trong những ngày cận Tết nầy, các ngôi chùa Khmer như chùa Ông Mẹt, Samrong Ek, Chùa Âng, Chùa Hang…Xa hơn nữa là chùa Dơi (Mỹ Long), chùa Nodol (Đại An)…Tất cả như sáng bừng lên với những Cờ, Phướng đủ màu rực rỡ đang phấp phới tung bay trong gió.
Tại Ao Bà Om – khu vui chơi chủ lực trong những ngày Lễ hội, mọi người đang bước vào những công đoạn cuối cùng để hoàn thành khu khán đài chuẩn bị cho những đêm biểu diễn văn nghệ, phục vụ trong dịp đón mừng năm mới của người Khmer Trà Vinh.

Chôl Chnam Thmây được tổ chức theo đúng nghi lễ truyền thống
Giao thừa nhằm vào đêm 13 tháng 4, được cúng tại nhà để đưa tiễn ” Têvađa ” cũ và rước ” Têvađa ” mới về. Đây cũng chính là đêm “lễ đi tu” (bôn bâm bous) của các chàng trai. Người Khmer tin rằng mỗi năm sẽ có một vị Têvađa xuống trần để chăm lo cho đời sống của họ được an cư, lạc nghiệp.
Ngày thứ nhất – Chôl Sangkran Thmây (ngày đầu năm mới):
Chọn giờ tốt nhất trong ngày, có thể là 7 giờ sáng hoặc 5 giờ chiều, cũng có khi là 12 giờ đêm (tùy theo năm). Tất cả mọị người, ăn mặc đẹp, trang trọng và lịch sự, mang lễ vật nhang đèn vào chùa làm lễ rước Đại lịch ” Maha Sangkran “, đón chào Chư Thiên (Têvađa). Dưới sự hướng dẫn nghi lễ của một vị Achar được tôn kính nhất trong chùa, tất cả cùng nhau cầu nguyện, mong năm mới Têvađa về hộ trì cho mọi người luôn được ấm no, hạnh phúc. Tối đến các trò chơi dân gian cùng các vũ điệu như múa Dù kê, Rôbăm, Lâm thôn…được mọi người thưởng ngoạn và tham gia vui chơi rất hồ hỡi, nhiệt tình.
Ngày thứ hai – Wonbơf (năm nhuận tổ chức 2 ngày):
Với tất cả lòng thành tâm, tín ngưỡng, người Khmer mang lễ vật đến cúng chùa và làm lễ dâng cơm (Wen Chông Ham) cho các sư sãi. Đáp lại các nhà sư sẽ làm lễ tạ ơn những người đã có công làm ra hạt gạo, đã trồng trọt, chăn nuôi, tạo cho cuộc sống được ấm no, đầy đủ. Sau khi làm lễ đưa thức ăn đến cho linh hồn những người đã khuất, các nhà sư còn làm lễ chúc phúc cho những người đã có lòng mang lễ vât đến cúng chùa.
Vào buổi chiều, người ta tổ chức Lễ đắp núi cát (Puôn Phnon Khsach). Đây là tập tục rất quan trọng trong ngày Tết cổ truyền Khmer, mục đích là để cầu phúc duyên, mong tránh khỏi những kiếp nạn trong cuộc sống.
Ngày thứ ba – Lơm săk (còn gọi là ngày Lễ tắm Phật).
Nghi lễ tắm Phật được tổ chức trang nghiêm và thành kính. Các nhà sư dùng những cành hoa để vẩy những giọt nước tinh khiết có ướp hương thơm lên các tượng Phật. Trong làn khói nhang nghi ngút, người Khmer lâm râm cầu khấn, mong Phật Trời gia hộ cho dân làng được dồi dào sức khoẻ, ruông rẫy tốt tươi và trúng mùa. Họ cũng cầu Chư Thiên hộ trì cho phum, sóc được an lành, mọi người tai qua nạn khỏi và đạt thành những điều ước nguyện. Kế đến là lễ Kha ma tôs (tương tự như lế sám hối của người Việt). Sau đó mọi người theo chân các sư đến thăm tháp đựng hài cốt và nghĩa trang để làm lễ Bâng Skâu (cầu siêu). Tất cả mọi người dưới sự hướng dẫn của vị Achar sẽ thành tâm cầu nguyện cho vong linh những người thân của mình được siêu thoát.
Trong ngày nầy, con cháu bày tỏ hiếu thảo bằng lời hứa thành tâm sửa đổi những lỗi lầm mà họ đã vấp phải trong năm. Sau đó họ dùng nước hoa thơm tắm cho ông bà, cha mẹ như một sự tri ân, tưởng nhớ và luôn mong muốn được đền đáp công ơn sinh thành dưỡng dục.

Để đồng bào Khmer đón mừng Chôl – Chhnam – Thmây năm 2009 thật sự “vui tươi, lành mạnh, đoàn kết, tiết kiệm và an toàn”. Các cấp chính quyền cũng như các đoàn thể tỉnh Trà Vinh đã tổ chức nhiều cuộc thăm viếng các gia đình neo đơn, các cán bộ Khmer đã nghỉ hưu. Từ ngày 7 tháng 4 đến ngày 10 tháng 4, Công an Tỉnh Trà Vinh đã tổ chức gặp gỡ và tặng quà cho 114 chùa Khmer tại tỉnh nhà. Đồng thời cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục mọi người nâng cao ý thức giữ gìn sức khỏe, giữ gìn an ninh trật tự trong những ngày có nhiều hoạt động phục vụ vui chơi, giải trí nầy.

Đến Trà Vinh vào dịp lễ Chôl Chnăm Thmây, chúng ta sẽ được tận hưởng một không khí náo nhiệt, sinh động. Những điệu “múa Miên” và tục “thả đèn trời” là những nét Văn hoá đặc sắc không thể nào thiếu trong Lễ hội. Những chiếc đèn lồng được thả lên cao, mang theo cả ước nguyện của người dân Khmer về một cuộc sống ấm no, an lành và hạnh phúc.
Vào dịp Tết Năm mới, chúng ta cũng sẽ được thưởng thức rất nhiều loại bánh như bánh ú, bánh tét, bánh chưng…Ngoài ra còn có món đặc sản không thể thiếu trong các gia đình Khmer trong ba ngày ” Lễ chịu tuổi “: đó là món “Bún nước lèo”. Tất cả những món ăn trong ngày Tết cổ truyền Khmer đa số đựoc làm từ gạo, nếp. Đó cũng là một nét đặc trưng, một sự hoài vọng về cội nguồn mà đồng bào Khmer luôn luôn ghi khắc.

Advertisements

About Tú_Yên

Gió đi bỏ lại mình ta Ngày qua, rồi lại ngày qua - qua ngày.
Bài này đã được đăng trong Trang VĂN Tú_Yên và được gắn thẻ . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.